Η ΕΕΔΑ δίνει στη δημοσιότητα την Ετήσια Έκθεσή της για το Κράτος Δικαίου
Η ΕΕΔΑ δίνει στη δημοσιότητα την Ετήσια Έκθεσή της για το Κράτος Δικαίου
Οι διαπιστώσεις της ΕΕΔΑ αποτυπώνονται και σε ευρωπαϊκό επίπεδο στις Εκθέσεις του ENNHRI και της ΕΕ
Η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ), ως Εθνικός Θεσμός Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Ελλάδας με διαπίστευση Α σύμφωνα με τις Αρχές των Παρισίων του ΟΗΕ, δημοσιεύει την ετήσια Έκθεσή της για το Κράτος Δικαίου στην Ελλάδα, η οποία υποβλήθηκε στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Εθνικών Θεσμών Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ENNHRI) στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής διαδικασίας παρακολούθησης του κράτους δικαίου. Η συμβολή αυτή αποτέλεσε μέρος της τεκμηρίωσης τόσο της Περιφερειακής Έκθεσης του ENNHRI όσο και της ετήσιας Έκθεσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το Κράτος Δικαίου στην Ελλάδα.
Διαβάστε εδώ την Έκθεση της ΕΕΔΑ για το Κράτος Δικαίου στην Ελλάδα
1. Οι βασικές διαπιστώσεις της ΕΕΔΑ
Στην Έκθεσή της, η ΕΕΔΑ εκφράζει ιδιαίτερη ανησυχία για σειρά διαρθρωτικών ζητημάτων που εξακολουθούν να επηρεάζουν την ποιότητα του κράτους δικαίου στην Ελλάδα. Μεταξύ αυτών επισημαίνονται:
- η απουσία συστηματικής και έγκαιρης διαβούλευσης με την ΕΕΔΑ κατά τη νομοπαρασκευαστική διαδικασία,
- η περιορισμένη χρήση αξιολογήσεων αντικτύπου στα ανθρώπινα δικαιώματα,
- η συρρίκνωση του χώρου δράσης της κοινωνίας των πολιτών, ιδίως οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στον τομέα της μετανάστευσης,
- οι καθυστερήσεις στην εκτέλεση αποφάσεων των εθνικών δικαστηρίων και του ΕΔΔΑ,
- οι χρόνιες δυσλειτουργίες στην απονομή της δικαιοσύνης,
- η ανάγκη ενίσχυσης της θεσμικής ανεξαρτησίας και των πόρων της ΕΕΔΑ ώστε να ανταποκριθεί στις συνεχώς διευρυνόμενες αρμοδιότητές της.
Για την αντιμετώπιση των ζητημάτων αυτών, η ΕΕΔΑ προτείνει, μεταξύ άλλων:
- τη θεσμοθέτηση υποχρεωτικής και έγκαιρης διαβούλευσης με την ΕΕΔΑ κατά την κατάρτιση νομοσχεδίων,
- τη συστηματική διενέργεια αξιολογήσεων αντικτύπου στα ανθρώπινα δικαιώματα,
- την ενίσχυση της χρηματοδότησης και της στελέχωσής της,
- τη βελτίωση της λειτουργίας των εθνικών συντονιστικών μηχανισμών στους οποίους συμμετέχει.
2. Η Έκθεση του ENNHRI
Οι διαπιστώσεις της ΕΕΔΑ αντανακλώνται σε μεγάλο βαθμό και στην Περιφερειακή Έκθεση του ENNHRI για το κράτος δικαίου στην Ευρώπη που είναι διαθέσιμη εδω
Η Έκθεση καταγράφει ότι, σε ευρωπαϊκό επίπεδο:
- οι περισσότεροι Εθνικοί Θεσμοί Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προβλήματα επαρκούς χρηματοδότησης και στελέχωσης,
- παρατηρείται συρρίκνωση του χώρου δράσης της κοινωνίας των πολιτών και αυξανόμενες πιέσεις προς υπερασπιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων,
- η ποιότητα της νομοθέτησης επηρεάζεται από περιορισμένη διαβούλευση, σύντομες προθεσμίες και ανεπαρκείς αξιολογήσεις αντικτύπου στα ανθρώπινα δικαιώματα,
- η παραπληροφόρηση αποτελεί ολοένα σημαντικότερη πρόκληση για τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου,
- παραμένουν διαρθρωτικές προκλήσεις σε τομείς όπως η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, η εφαρμογή των αποφάσεων των διεθνών δικαστηρίων, η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στα σύνορα και η λειτουργία των θεσμών ελέγχου.
Η Περιφερειακή Έκθεση υπογραμμίζει επίσης τον κρίσιμο ρόλο των ΕΘΑΔ στην ενίσχυση της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ενώ καλεί τα κράτη να διασφαλίσουν την ουσιαστική συμμετοχή τους στη νομοθετική διαδικασία και την επαρκή χρηματοδότησή τους.
3. Η Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Ελλάδα
Η φετινή Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περιλαμβάνει σειρά αναφορών στην ΕΕΔΑ και αξιοποιεί τις διαπιστώσεις της στο πλαίσιο της αξιολόγησης της κατάστασης του κράτους δικαίου στην Ελλάδα. Δείτε το κείμενο της Έκθεσης εδώ
Ειδικότερα, η Επιτροπή αναφέρεται:
- στη διαβούλευση που πραγματοποίησε με την ΕΕΔΑ κατά την προετοιμασία της έκθεσης,
- στις παρατηρήσεις της ΕΕΔΑ σχετικά με τη λειτουργία των Ανεξάρτητων Αρχών,
- στις θέσεις της ΕΕΔΑ σχετικά με τον χώρο δράσης των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών,
- στις παρεμβάσεις της ΕΕΔΑ για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά τη νομοθέτηση,
- στη συμβολή της ΕΕΔΑ στην παρακολούθηση του κράτους δικαίου.
Συνολικά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπιστώνει πρόοδο σε ορισμένους τομείς, όπως:
- η ψηφιοποίηση της δικαιοσύνης,
- η βελτίωση της αποτελεσματικότητας των δικαστηρίων,
- η ενίσχυση του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης,
- η προώθηση πρωτοβουλιών για την προστασία των δημοσιογράφων,
- η έναρξη της διαδικασίας συνταγματικής αναθεώρησης.
Παράλληλα, η Επιτροπή απευθύνει τέσσερις βασικές συστάσεις προς την Ελλάδα:
- να ενισχύσει το ιστορικό αποτελεσματικής δίωξης και καταδίκης υποθέσεων διαφθοράς,
- να βελτιώσει το πλαίσιο διαφάνειας για το lobbying,
- να ολοκληρώσει τις μεταρρυθμίσεις για την προστασία των δημοσιογράφων και την αντιμετώπιση των καταχρηστικών αγωγών (SLAPPs),
- να ενισχύσει τον θεσμοθετημένο διάλογο με τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και να απλοποιήσει το πλαίσιο λειτουργίας τους.
Η ΕΕΔΑ θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και να συμβάλλει, μέσω τεκμηριωμένων παρεμβάσεων και συστάσεων, στην ενίσχυση του κράτους δικαίου και της αποτελεσματικής προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ελλάδα.