Εκπαίδευση στα Δικαιώματα του Ανθρώπου

Η ΕΕΔΑ έχει ως αρμοδιότητα από τον έλληνα νομοθέτη, μεταξύ άλλων, την ανάληψη πρωτοβουλιών για την καλλιέργεια του σεβασμού των δικαιωμάτων του ανθρώπου στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού συστήματος (άρθρο 12, περ. στ΄, του Νόμου 4780/2021). H ΕΕΔΑ υπενθυμίζει ότι η εκπαίδευση στα δικαιώματα του ανθρώπου συνιστά από μόνη της θεμελιώδες δικαίωμα του ανθρώπου, το οποίο κατοχυρώνεται:

  • στο Προοίμιο της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, το οποίο αναγνωρίζει την αξία της εκπαίδευσης στα δικαιώματα του ανθρώπου, διακηρύσσοντας ότι όλοι πρέπει να «καταβάλλουν, με τη διδασκαλία και την εκπαίδευση, κάθε δυνατή προσπάθεια για την προώθηση του σεβασμού για τα δικαιώματα και τις ελευθερίες [που κατοχυρώνονται με τη Διακήρυξη]».,
  • στις διατάξεις διεθνών συμβάσεων που εφιστούν την προσοχή των Κρατών μελών στην υποχρέωσή τους να εκπαιδεύουν τους πολίτες στα δικαιώματά τους επιλέγοντας πάντα τα κατάλληλα κάθε φορά μέσα, όπως inter alia το άρθρο7 της Διεθνούς Σύμβασης για την Κατάργηση κάθε Μορφής Φυλετικών Διακρίσεων (ICERD), το άρθρο 10 της Σύμβασης για την Εξάλειψη όλων των μορφών Διακρίσεως Κατά των Γυναικών (CEDAW), το άρθρο 29 της Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού (CRC), το άρθρο 10 της Σύμβασης κατά των Βασανιστηρίων και άλλων τρόπων σκληρής, απάνθρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης ή τιμωρίας (CAT), το άρθρο 8 της Σύμβασης για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες (CRPD),
  • στη Διακήρυξη των Ηνωμένων Εθνών για την Εκπαίδευση και την Επιμόρφωση στα Δικαιώματα του Ανθρώπου, η οποία μάλιστα στο άρθρο 9 ορίζει ότι «τα Κράτη μέρη οφείλουν να προωθούν την ίδρυση, ανάπτυξη και ενίσχυση αποτελεσματικών και ανεξάρτητων εθνικών θεσμών για τα ανθρώπινα δικαιώματα [ΕΘΑΔ], σύμφωνα με τις Αρχές σχετικά με το νομικό καθεστώς των εθνικών θεσμών για την προώθηση και προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (Αρχές των Παρισίων), αναγνωρίζοντας ότι οι [ΕΘΑΔ] μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο, συμπεριλαμβανομένου, ενδεχομένως ενός συντονιστικού ρόλου, στην προώθηση της εκπαίδευσης και της επιμόρφωσης στα δικαιώματα του ανθρώπου, μέσω μεταξύ άλλων της ευαισθητοποίησης και κινητοποίησης των σχετικών φορέων του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα» (Resolution 66/137, A/RES/66/137, 19 Δεκεμβρίου 2011),
  • στη Διακήρυξη της Βιέννης και το Πρόγραμμα Δράσης που εγκρίθηκαν κατά την Παγκόσμια Διάσκεψη του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου στις 25 Ιουνίου στη Βιέννη, τα οποία υπενθυμίζουν την υποχρέωση των Κρατών μερών να διασφαλίσουν ότι η εκπαίδευση στοχεύει στην ενίσχυση του σεβασμού των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών (παρ. 33), καθώς επίσης και
  • στις Αρχές σχετικά με το status των Εθνικών Θεσμών (Αρχές των Παρισίων), σύμφωνα με τις οποίες οι ΕΘΑΔ οφείλουν να συμβάλλουν στη διάδοση των δικαιωμάτων του ανθρώπου και την καταπολέμηση των διακρίσεων, αξιοποιώντας, μεταξύ άλλων, την εκπαίδευση (Αρχές των Παρισίων, Α.3.ζ΄, καθώς επίσης και «στη διαμόρφωση προγραμμάτων για τη διδασκαλία και την έρευνα στα δικαιώματα του ανθρώπου» και «την υλοποίησή τους στα σχολεία, τα πανεπιστήμια και τους επαγγελματικούς κύκλους» (Αρχές των Παρισίων, Α.3.στ΄).

Από τα ανωτέρω κείμενα απορρέει η υποχρέωση, αφενός, των ΕΘΑΔ, αφετέρου, άλλων δημόσιων ή ιδιωτικών φορέων που δραστηριοποιούνται στο πεδίο των δικαιωμάτων του ανθρώπου να αναπτύσσουν συγκεκριμένα εκπαιδευτικά προγράμματα και δραστηριότητες που εστιάζουν στην προώθηση των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Για όλους αυτούς τους λόγους, άλλωστε, η εκπαίδευση στα δικαιώματα του ανθρώπου έχει συμπεριληφθεί στο σκληρό πυρήνα της αποστολής της ΕΕΔΑ.

Πιο συγκεκριμένα, αναγνωρίζοντας ότι απώτερος σκοπός της εκπαίδευσης στα δικαιώματα του ανθρώπου είναι η εισαγωγή και ενσωμάτωση των διεθνών προτύπων και πρακτικών σχετικά με τα δικαιώματα του ανθρώπου στην καθημερινότητα των ανθρώπων, η ΕΕΔΑ αναπτύσσει τα τελευταία χρόνια τις εξής δράσεις:

Ετήσιος Κύκλος (Ανοιχτών) Σεμιναρίων με θέμα «Εκπαίδευση στα Δικαιώματα του Ανθρώπου».

Τα εκπαιδευτικά σεμινάρια διεξάγονται σε ετήσια βάση και καλύπτουν ένα μεγάλο εύρος κρίσιμων θεμάτων που άπτονται των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Είναι δωρεάν και απευθύνονται στο ευρύτερο κοινό (προπτυχιακούς ή μεταπτυχιακούς φοιτητές όλων των Σχολών Θετικών και Θεωρητικών Επιστημών, αλλά και επαγγελματίες δικηγόρους, δικαστές, εκπαιδευτικούς, κοινωνικούς λειτουργούς, υπαλλήλους κ.ά.).

Από τις 8 Φεβρουαρίου έως τις 28 Ιουνίου 2021 πραγματοποιείται διαδικτυακά ο Γ' Κύκλος Σεμιναρίων της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ) με θέμα: "Τα Δικαιώματα του Ανθρώπου στη (μετα) επιδημική εποχή: προκλήσεις και επιστροφή στην "κανονικότητα". Τα Σεμινάρια διεξάγονται πάντα Δευτέρα από τις 17.00 έως τις 19.00 (σύμφωνα με το αναλυτικό πρόγραμμα) και μεταδίδονται ζωντανά από τον ιστότοπο της ΕΕΔΑ και τη σελίδα της ΕΕΔΑ στο Facebook.

Παρακολουθήστε εδώ τα σεμινάρια που έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα.

Δείτε το αναλυτικό πρόγραμμα των σεμιναρίων:

 

Δείτε το Πρόγραμμα του Α' και Β' Κύκλου Σεμιναρίων της ΕΕΔΑ με θέμα  "Εκπαίδευση στα Δικαιώματα του Ανθρώπου" που πραγματοποιήθηκαν στην αίθουσα εκδηλώσεων του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών την περίοδο 2018 -2019 και 2019 -2020 αντίστοιχα:

Εκπαίδευση σε επαγγελματίες.

Η ΕΕΔΑ πραγματοποεί εκπαιδεύσεις υψηλού επιπέδου προσαρμοσμένες στις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε επαγγελματικής ομάδας. Στο πλαίσιο αυτό, έχει καθιερώσει Κύκλους Σεμιναρίων για Εισαγγελικούς Λειτουργούς ενώ συμμετέχει συστηματικά σε εκπαιδευτικές δράσεις για δικηγόρους.

Ενδεικτικά:

Η ΕΕΔΑ πραγματοποίησε στα γραφεία της από τον Μάρτιο έως τον Μάιο του 2019 κύκλο σεμιναρίων για τους Εισαγγελείς με θέμα την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.Συγκεκριμένα, παρουσιάσθηκαν εισηγήσεις σχετικά με την αντιμετώπιση του ρατσιστικού εγκλήματος, την ελευθερία της πληροφορίας και τη σχέση της με το τεκμήριο αθωότητας, την αστυνομική βία, τον Γενικό Κανονισμό για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και τους εθνικούς θεσμούς για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων (ΕΘΑΔ) στο πλαίσιο του διεθνούς και περιφερειακού συστήματος.
Η ΕΕΔΑ συνδιοργάνωσε σε συνεργασία με το JUSTROM (πρόγραµµα του Συµβουλίου της Ευρώπης και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την πρόσβαση των Ροµά γυναικών στη δικαιοσύνη) διήμερα εκπαιδευτικά σεμινάρια προς δικηγόρους σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Ξάνθη, κατά το διάστημα Φεβρουαρίου – Μαρτίου 2019 με θέμα «Καταπολέμηση των διακρίσεων και πρόσβαση στη δικαιοσύνη για τις γυναίκες Ρομά». Το πρόγραμμα περιείχε θεωρητική και πρακτική εκπαίδευση με στόχο αφενός την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των δικηγόρων σε ζητήματα δικαιωμάτων, καταπολέμησης του ρατσισμού και πρόσβασης στη δικαιοσύνη των Ρομά γυναικών, τη συνεργασία με εθνικούς φορείς δικαιωμάτων, την ενίσχυση των δομών και αφετέρου την παροχή εργαλείων για την διεκπεραίωση υποθέσεων που αφορούν τους Ρομά, με βάση την έως τώρα εμπειρία του JUSTROM.
Η ΕΕΔΑ συμμετείχε στο σεμινάριο «TRAUMA», το οποίο διοργανώθηκε τον Ιούνιο 2019 από τους ευρωπαϊκούς δικηγορικούς συλλόγους και το Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Δικηγορικών Συλλόγων στον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών με θέμα τα δικαιώματα των ασυνόδευτων παιδιών. Στο πλαίσιο του εν λόγω σεμιναρίου, η ΕΕΔΑ ανέπτυξε τις εθνικές και διεθνείς διαστάσεις του ζητήματος καθώς και το νομοθετικό πλαίσιο, που διέπει τα δικαιώματα των ασυνόδευτων παιδιών.

Εκπαίδευση σε σχολεία.

Η ΕΕΔΑ αναπτύσσει με φιλικό και κατανοητό προς τα παιδιά τρόπο, ζητήματα που αφορούν τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη λειτουργία της ΕΕΔΑ. Τα τελευταία χρόνια, η ΕΕΔΑ παρείχε εκπαίδευση σχετικά με την ιστορική εξέλιξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την κατοχύρωση των δικαιωμάτων του παιδιού, το δικαίωμα στην εκπαίδευση, τα δικαιώματα των γυναικών, το σεβασμό και τη διεκδίκηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων καθώς και θέματα σχετικά με τον ρατσισμό και τη μισαλλοδοξία.

Ενδεικτικά:

Η ΕΕΔΑ επισκέφθηκε το Πειραματικό Γυμνάσιο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Αχαρνών και συμμετείχε σε εκπαίδευση των μαθητών του στα Δικαιώματα του Ανθρώπου. Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε την Τρίτη, 15 Μαΐου 2018, μετά από σχετικό αίτημα των εκπαιδευτικών του σχολείου.
 Η Πρόεδρος της ΕΕΔΑ Μαρία Γαβουνέλη  πραγματοποίησε παρουσίαση την Τετάρτη 2 Οκτωβρίου 2019 στους μαθητές της Δ’ Τάξης του 15ου Δημοτικού Σχολείου Αθηνών σχετικά με το πλαίσιο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στα δικαιώματα του παιδιού. Ειδικότερα, αναπτύχθηκαν θέματα αναφορικά με τα δικαιώματα στη ζωή και επικοινωνία με τους γονείς, στην ελευθερία της έκφρασης, στην εκπαίδευση, στην ψυχαγωγία καθώς και ζητήματα σχετικά με τα παιδιά των προσφύγων, την απαγόρευση των διακρίσεων, την οικονομική εκμετάλλευση και τα παιδιά με αναπηρίες.

Συνεργασία με ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα της χώρας.

Η ΕΕΔΑ, εκπληρώνοντας την κατά το νόμο αποστολή της να προωθεί την έρευνα σε θέματα σχετικά με ζητήματα προστασίας των δικαιωμάτων του ανθρώπου, έχει υπογράψει Πρωτόκολλα Συνεργασίας με δέκα πανεπιστημιακές Σχολές και Τμήματα, με σκοπό την εδραίωση και ενίσχυση της μεταξύ τους συνεργασίας τόσο σε θέματα έρευνας όσο και σε θέματα εκπαίδευσης. Η συνεργασία αυτή αποτελεί ένα πολύ σημαντικό βήμα για την επίσημη πλέον συνέργεια των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Χώρας με την ΕΕΔΑ με σκοπό την εκπλήρωση της αποστολής της, και πιο συγκεκριμένα τη συνεισφορά τους κατά την έρευνα και τεκμηρίωση των συστάσεων, προτάσεων, μελετών, εκθέσεων ή και γνωμοδοτήσεων που εκπονεί και υποβάλλει σχετικά με την κατάσταση των δικαιωμάτων του ανθρώπου στη Χώρα. Θεσμοθετείται, επίσης, κατά τρόπο μόνιμο η δυνατότητα πρακτικής άσκησης φοιτητών και φοιτητριών στην ΕΕΔΑ με την ανάθεση εξειδικευμένου έργου.

Κατά τα έτη 2018-2020 υπεγράφησαν διμερή Πρωτόκολλα Συνεργασίας με (κατά χρονολογική σειρά):

  • τη Νομική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
  • τη Νομική Σχολή του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης
  • το Τμήμα Κοινωνικής Διοίκησης και Πολιτικής Επιστήμης του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης
  • το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
  • το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών
  • τη Νομική Σχολή του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
  • το Τμήμα Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού του Παντείου Πανεπιστημίου
  • το Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου
  • το Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Κρήτης
  • τη Σχολή Επιστημών Οικονομίας και Δημόσιας Διοίκησης του Παντείου Πανεπιστημίου.

Επιπλέον η ΕΕΔΑ συνεργάζεται ειδικότερα με το Κέντρο για τον Ευρωπαϊκό Νομικό Πολιτισμό» (Κ.Ε.Νο.Π.) του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, το Δήμο Θεσσαλονίκης, τη Νομική Σχολή του ΑΠΘ και τον Δικηγορικό Σύλλογο Θεσσαλονίκης για τη συνδιοργάνωση του Φόρουμ Θεσσαλονίκης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα.

Εκπαίδευση σε Φοιτητές ΑΕΙ.

Η ΕΕΔΑ, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της για την προώθηση και εκπαίδευση στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ανταποκρίνεται σταθερά σε προτάσεις για εισηγήσεις σε συνέδρια, σεμινάρια και μαθήματα που απευθύνονται σε φοιτητές ΑΕΙ και αφορούν την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ενδεικτικά, η ΕΕΔΑ ανέπτυξε προσφάτως τις ακόλουθες δράσεις:

  • Η ΕΕΔΑ συμμετείχε με διάλεξη του πρώην Προέδρου της Γιώργου Σταυρόπουλου με θέμα «Το εκλογικό δικαίωμα των εκτός Επικρατείας Ελλήνων και η συνταγματολογική αξιολόγηση των προτάσεων νομοθετικής τους υλοποίησης» στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Δημοσίου Δικαίου και Πολιτικής Επιστήμης του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Η διάλεξη πραγματοποιήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2018.
  • Η ΕΕΔΑ συμμετείχε με διάλεξη του πρώην Προέδρου της Γιώργου Σταυρόπουλου με θέμα «Συνταγματικές όψεις των πρόσφατων κειμένων της ΕΕΔΑ» στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών Δημοσίου Δικαίου της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Η διάλεξη πραγματοποιήθηκε στις 14 Μαρτίου 2018.
  • Η ΕΕΔΑ πραγματοποίησε εισηγήσεις στο Τμήμα Κοινωνικής Διοικήσης και Πολιτικής Επιστήμης του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης. Ειδικότερα, οι Επιστημονικές Συνεργάτιδες της ΕΕΔΑ ανέπτυξαν στους φοιτητές το πλαίσιο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση σε θέματα μετανάστευσης, στη νομοθεσία περί ασυνόδευτων ανηλίκων καθώς και στα δικαιώματα της γυναίκας.
  • Η ΕΕΔΑ συμμετείχε στο Webinar με θέμα «Το Προσφυγικό Δίκαιο και οι Ποινικές Προεκτάσεις του» που διοργάνωσε η European Law Students’ Asssociation Athens στις 16 και 17 Μαΐου 2020. Την ΕΕΔΑ εκπροσώπησε η Επιστημονική Συνεργάτιδα Εύα Τζαβαλά με εισήγηση για τα ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα των προσφύγων.
Copyright © 2020 Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ). Με την επιφύλαξη κάθε δικαιώματος.