23 Σεπτεμβρίου 2026

Με επιτυχία ολοκληρώθηκε το τελικό συνέδριο του έργου ECOSYSTEM: Ενισχύοντας τη θεσμική απόκριση στον ρατσισμό, τη μισαλλοδοξία και τις διαθεματικές διακρίσεις

Δύο πρόσωπα συζητούν και το ένα κρατά τσάντα του Συνεδρίου

(Φωτογραφία: Γιώργος Σπανός)

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Με επιτυχία ολοκληρώθηκε το τελικό συνέδριο του έργου ECOSYSTEM: Ενισχύοντας τη θεσμική απόκριση στον ρατσισμό, τη μισαλλοδοξία και τις διαθεματικές διακρίσεις

Αθήνα, 23 Σεπτεμβρίου 2026

[Το δελτίο τύπου σε αρχείο pdf]

Με επιτυχία και σημαντική συμμετοχή εκπροσώπων της Πολιτείας, Ανεξάρτητων Αρχών, Πανεπιστημιακών και Ερευνητικών Ιδρυμάτων, Διεθνών Οργανισμών, Πρεσβειών και φορέων της Κοινωνίας των Πολιτών πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου 2026 στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων το τελικό Συνέδριο του έργου ECOSYSTEM: Ενισχύοντας τη θεσμική απόκριση στο ρατσισμό, τη μισαλλοδοξία και τις διαθεματικές διακρίσεις που διοργανώθηκε από την Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ).

Το έργο ECOSYSTEM υλοποιήθηκε κατά την περίοδο 2024-2026 από το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, από κοινού με την ΕΕΔΑ και το ΚΜΟΠ – Κέντρο Κοινωνικής Δράσης και Καινοτομίας, με βασικό προσανατολισμό την προώθηση μιας κοινωνίας χωρίς διακρίσεις και αποκλεισμούς και την ενδυνάμωση της συνεργασίας μεταξύ δημόσιων αρχών, ανεξάρτητων θεσμών και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών.

Κατά τη διάρκεια της υλοποίησής του, το έργο ECOSYSTEM συνέβαλε, μεταξύ άλλων, στην ανάπτυξη του 2ου Εθνικού Σχεδίου Δράσης κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας (2026-2029), στην ενίσχυση της ικανότητας των αρμόδιων εθνικών αρχών να ανταποκρίνονται αποτελεσματικότερα σε περιστατικά μισαλλοδοξίας, ρατσισμού, εγκλημάτων μίσους και διατομεακών διακρίσεων, καθώς και στη διευκόλυνση της πρόσβασης των θυμάτων ρατσισμού σε υπηρεσίες, φορείς υποστήριξης και χρήσιμες πληροφορίες μέσω ειδικής διαδικτυακής πλατφόρμας, διαθέσιμης σε έντεκα γλώσσες. Παράλληλα, αναπτύχθηκαν δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης πανελλαδικής εμβέλειας, με παρουσία στην τηλεόραση, στα μέσα μαζικής μεταφοράς και σε άλλους δημόσιους χώρους.

Χαιρετίζοντας την έναρξη των εργασιών του Συνεδρίου η Υφυπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Έλενα Ράπτη υπογράμμισε ότι η ολοκλήρωση του έργου ECOSYSTEM αποτελεί μια ευκαιρία να αναλογιστούμε τί πετύχαμε συλλογικά αλλά και να επιβεβαιώσουμε τη δέσμευσή μας ότι η προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, η ισότητα και ο σεβασμός της διαφορετικότητας βρίσκονται στον πυρήνα των δημόσιων πολιτικών, γιατί η αξία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων κρίνεται στην καθημερινότητα.

Ο Πρόεδρος του Δ.Σ. της Τεχνόπολης του Δήμου Αθηναίων Κωστής Παπαϊωάννου τόνισε τη σημασία του κοινωνικού και επιστημονικού διαλόγου για την ενίσχυση της θεσμικής απόκρισης απέναντι στο ρατσισμό, τη μισαλλοδοξία και τις διακρίσεις σε μια χρονική περίοδο κατά την οποία τόσο στη χώρα μας όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο οι κοινωνικές δυναμικές δείχνουν ότι ενισχύεται ένα μαύρο κύμα ξενοφοβίας, μισαλλοδοξίας, ρατσισμού και εθνικιστικής περιχαράκωσης.

Στο χαιρετισμό της η Πρόεδρος της ΕΕΔΑ Καθηγήτρια Μαρία Γαβουνέλη επεσήμανε ότι ο ρατσισμός και οι διακρίσεις δεν αντιμετωπίζονται με έναν νόμο, ένα φορέα ή μια μεμονωμένη δράση. Χρειάζονται δεδομένα, εκπαίδευση, συνεργασία και κυρίως η δυνατότητα να μετατρέπεται η εμπειρία από το πεδίο σε δημόσια πολιτική. Το στοίχημα είναι πώς να μετατρέψουμε τη γνώση σε συντονισμένη δράση, πώς οι καλές πρακτικές θα πάψουν να είναι εξαιρέσεις, πώς οι δεσμεύσεις θα αποκτήσουν συνέχεια μέσα από τους θεσμούς.

Κλείνοντας τον κύκλο των χαιρετισμών προς το Συνέδριο, η Τζένη Λαζάρου, Institutional and Community Engagement Coordinator του ΚΜΟΠ, σημείωσε ότι η ουσία του έργου ECOSYSTEM βρίσκεται στην προσπάθεια να κάνουμε τους θεσμούς πιο αποτελεσματικούς απέναντι σε σύνθετες διασταυρούμενες διακρίσεις και να δώσουμε στους ανθρώπους τη δυνατότητα να μιλήσουν χωρίς φόβο. Στο τέλος της ημέρας αυτό που έχει σημασία είναι να δημιουργούμε θεσμούς που ανταποκρίνονται στις ανάγκες των ανθρώπων και μια κοινωνία στην οποία κανένας άνθρωπος δεν αισθάνεται ότι πρέπει να αντιμετωπίσει τη διάκριση ή τον αποκλεισμό μόνος ή μόνη του.

Στη συνέχεια παρουσιάστηκαν οι βασικές δράσεις και τα αποτελέσματα του έργου ECOSYSTEM από τον Θεόφιλο Τσαγρή, Προϊστάμενο του Αυτοτελούς Τμήματος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, την Εύα Τζαβαλά, Διευθύντρια της ΕΕΔΑ, και την Ελένη (Λώρα) Δασκάλου, Project Manager, Human Rights Unit του ΚΜΟΠ, υπό τον συντονισμό της Μαρίας-Λουΐζας Δεύτου, Ειδικής Συνεργάτιδας της ΕΕΔΑ και Υπεύθυνης του Δικτύου Καταγραφής Περιστατικών Ρατσιστικής Βίας. Κατά την παρουσίαση αναδείχθηκαν οι σημαντικότερες παρεμβάσεις που υλοποιήθηκαν στο πλαίσιο του έργου την περίοδο 2024-2026, με έμφαση στη συμβολή του στην ανάπτυξη του 2ου Εθνικού Σχεδίου Δράσης κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας, στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ δημόσιων αρχών, ανεξάρτητων θεσμών και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, καθώς και στη δημιουργία εργαλείων και μηχανισμών που διευκολύνουν την πρόσβαση των θυμάτων διακρίσεων σε έγκυρη πληροφόρηση για τα δικαιώματά τους και σε διαθέσιμες υπηρεσίες υποστήριξης ανά την Ελλάδα.

Στη δεύτερη θεματική ενότητα με τίτλο «Η υποκαταγραφή των περιστατικών ρατσιστικής βίας: θεσμικές προκλήσεις, πρόσβαση στη δικαιοσύνη και προστασία των θυμάτων», συμμετείχαν ο Μιχάλης Λώλης, Αστυνόμος Α΄ και Προϊστάμενος του Τμήματος Αντιμετώπισης Ρατσιστικής Βίας Αττικής, η Μαρία Βουτσινού, Ειδική Επιστήμονας για την Ίση Μεταχείριση στον Συνήγορο του Πολίτη, η Μαρία Στυλιανού-Λοττίδη, Επίτροπος Διοικήσεως και Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Κύπρου, η Άντλα Σασάτη, Διευθύντρια του Ελληνικού Φόρουμ Μεταναστών, η Άννα Απέργη-Κωνσταντινίδη, Special Advisor/Expert του Diversity Charter Greece και Μέλος της ΕΕΔΑ, καθώς και ο Tomasz Filipiak, Υπεύθυνος Έργου του ΟΑΣΕ/ODIHR, υπό τον συντονισμό της Έλλης Βαρχαλαμά, Β΄ Αντιπροέδρου της ΕΕΔΑ. Οι παρεμβάσεις ανέδειξαν την υποκαταγραφή των περιστατικών ρατσιστικής βίας ως ένα σύνθετο φαινόμενο, το οποίο συνδέεται με τον φόβο των θυμάτων, την έλλειψη εμπιστοσύνης στους θεσμούς, καθώς και πρακτικά, γλωσσικά και ψηφιακά εμπόδια που δυσχεραίνουν την αναφορά των περιστατικών και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη. Παράλληλα, τονίστηκε η ανάγκη δημιουργίας ασφαλών και προσβάσιμων διαύλων καταγγελίας, ενίσχυσης της υποστήριξης των θυμάτων, αποτελεσματικής συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων αρχών, των φορέων ισότητας και της κοινωνίας των πολιτών, καθώς και συστηματικής και βιώσιμης καταγραφής των περιστατικών, ώστε να καθίσταται δυνατός ο σχεδιασμός αποτελεσματικών πολιτικών για την αντιμετώπιση του ρατσισμού και των διακρίσεων.

Ακολούθησε η τρίτη θεματική ενότητα με τίτλο «Διεθνείς και ευρωπαϊκές πολιτικές για την αντιμετώπιση του ρατσισμού, της μισαλλοδοξίας και των διακρίσεων», με ομιλητές τον Λίνο-Αλέξανδρο Σισιλιάνο, Καθηγητή της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Μέλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά του Ρατσισμού και της Μισαλλοδοξίας (ECRI) και πρώην Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, την Τίνα Σταυρινάκη, Επίκουρη Καθηγήτρια Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Διεθνούς Δικαίου της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Ουτρέχτης, εκλεγμένο μέλος της Επιτροπής του ΟΗΕ για την Εξάλειψη των Φυλετικών Διακρίσεων (CERD), τη Marion Lalisse, Συντονίστρια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την καταπολέμηση του αντιμουσουλμανικού μίσους, και τον Γεώργιο Σταμάτη, Βουλευτή και Γενικό Εισηγητή για Ρομά και Ταξιδιώτες της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης (PACE), υπό τον συντονισμό του Γιάννη Ιωαννίδη, Α΄ Αντιπροέδρου της ΕΕΔΑ. Σε αυτή την ενότητα ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ανησυχητική αύξηση της ρητορικής μίσους στην Ευρώπη, στις προκλήσεις που θέτουν οι διακρίσεις και το η κατάρτιση προφίλ με βάση τα φυλετικά χαρακτηριστικά (racial profiling), καθώς και στη σημασία αξιοποίησης του ευρωπαϊκού και διεθνούς νομικού πλαισίου για την αποτελεσματική προστασία των δικαιωμάτων. Επισημάνθηκε ότι τα ευρωπαϊκά όργανα έχουν διαμορφώσει ένα ισχυρό και ολοκληρωμένο θεσμικό πλαίσιο κατά των διακρίσεων, το οποίο επιβάλλει αποτελεσματική δικαστική προστασία και πολιτικές που αντιμετωπίζουν όχι μόνο μεμονωμένες πράξεις αλλά και τις δομικές αιτίες των ανισοτήτων. Παράλληλα, αναδείχθηκαν οι υποχρεώσεις των κρατών για πρόληψη, εκπαίδευση, συστηματική παρακολούθηση και ουσιαστική επανόρθωση των θυμάτων, ενώ συζητήθηκαν οι σύγχρονες μορφές αντιμουσουλμανικού ρατσισμού και οι συνέπειές τους στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων. Κοινός τόπος των παρεμβάσεων υπήρξε η ανάγκη έγκαιρης θεσμικής αντίδρασης απέναντι στη ρητορική μίσους, αποτελεσματικής εφαρμογής των υφιστάμενων εργαλείων προστασίας και ανάδειξης των κενών πολιτικής που εξακολουθούν να τροφοδοτούν διακρίσεις και φαινόμενα μισαλλοδοξίας.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, ο εικαστικός και ζωγράφος Δημήτρης Αστερίου (ABABA) δημιούργησε ζωντανά εικαστικό έργο στον χώρο, με τίτλο «Πορεία», αποτυπώνοντας καλλιτεχνικά τα μηνύματα και τους προβληματισμούς που αναδείχθηκαν από τις εργασίες του Συνεδρίου. Στη συνέχεια προβλήθηκε το ποιητικό video-dance ντοκιμαντέρ «Walking in Light» της σκηνοθέτιδας, παραγωγού και εθνοψυχολόγου Έλενας Ζερβοπούλου, με τη συμμετοχή ασυνόδευτων ανηλίκων με αναγκαστική εμπειρία μετανάστευσης. Το Συνέδριο ολοκληρώθηκε με την παρουσίαση των δύο καλλιτεχνών αναδεικνύοντας τη συμβολή της τέχνης στην ορατότητα των εμπειριών αποκλεισμού, μετανάστευσης και διακρίσεων, καθώς και στη διαμόρφωση ενός ουσιαστικού δημόσιου διαλόγου για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Για περισσότερες πληροφορίες: Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΕΔΑ), 2107233221, Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Φωτογραφίες: Γιώργος Σπανός (George Spanos Photography)

Η Υφυπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας κα Έλενα Ράπτη